Adaptacja dziecka - jak sobie z nią poradzić?

Program adaptacji dzieci opiera się na następujących celach:

1. Nawiązanie więzi:

• Zbudowania relacji opartych na bezpieczeństwie i zaufaniu między dzieckiem i jego opiekunkami w żłobku
• Stopniowe wprowadzanie dziecka do grupy rówieśniczej poznanie pozostałego personelu żłobka

1. Budowanie partnerstwa z rodzicami:

• Zbudowaniu relacji między rodzicami i personelem żłobka pozwalających na współdziałanie dla dobra dziecka
• Poznaniu przez dziecko najbliższego otoczenia, przestrzeni, w której będzie przebywać: sali, szatni, ogrodu itp. w towarzystwie rodzica/bliskiej osoby
• Rozwijanie otwartej, dwustronnej komunikacji między rodzicami a personelem
• Wspólne ustalanie celów wychowawczych i sposobów reagowania na potrzeby dziecka

1. Poczucie bezpieczeństwa dziecka

• Umożliwienie dziecku zdobycia zaufania do nowego środowiska, przestrzeni, ludzi i codziennego rytmu placówki

1. Rozwój samodzielności:

• Zachęcanie dziecka do eksploracji otoczenia i stopniowego podejmowania aktywności bez stałej obecności rodzica

Zasady adaptacji:

1. Indywidualizacja: dyrektor podczas rozmowy indywidualnej, lub podczas zebrania z rodzicami tworzy odrębny dla każdego dziecka plan adaptacji (na podstawie informacji uzyskanych od rodziców)
2. Aktywny udział rodzica: rodzic towarzyszy dziecku zgodnie z ustalony harmonogramem i obowiązującymi zasadami przebywania w grupie
3. Uważna obserwacja: opiekun monitoruje sygnały dziecka i odpowiada na nie z empatią (kontakt wzrokowy, łagodny dotyk, oferowanie wsparcia z dystansu, gdy dziecko tego potrzebuje)
4. Bieżąca wymiana informacji: codzienna, krótka wymiana informacji z rodzicami (osobiście podczas przekazywania dzieci w szatni) dotycząca przebiegu adaptacji
5. Stopniowe poszerzanie doświadczeń: włączanie dziecka w aktywności grupowe i kontakt z kolejnymi opiekunkami według jego gotowości
6. Stałość kadry: w grupie pracują ci sami opiekunowie: obecność osób niezbędnych dzieciom ogranicza się do minimum
7. Elastyczne dostosowanie rytmu dnia: początkowo respektowane są indywidualne pory snu i posiłków; docelowo dzieci stopniowo uczą się wspólnego harmonogramu
8. Krótki czas pobytu na starcie: pierwsze dni obejmują do dwóch godzin dzienne wizyty, długość pobytu zwiększa się wraz ze wzrostem komfortu dziecka
9. Świadome rozstanie rodzica: zawsze poprzedzone jest jasnym pożegnaniem

PRZEBIEG ADAPTACJI Z PODZIAŁEM NA 4 FAZY:

• FAZA WSTĘPNA – poznanie

• Dyrektor przekazuje rodzicom materiały o adaptacji (co to jest adaptacja?, Dlaczego obecność rodzica ma znaczenie w tym procesie. Rola rodzica oraz jak długo trwa adaptacja).
• Dyrektor organizuje spotkanie grupowe/indywidualne, na którym bliżej poznaje potrzeby dziecka i rodzica
• Następuje zwiedzanie pomieszczeń żłobka: salemaluchów, starszaków, łazienki, szatnia, kuchnia, ogród i plac zabaw
• Wypełnienie karty informacyjnej o dziecku
• Ustalenie indywidualnego planu (daty, długości pobytu oraz roli rodzica)

Zaangażowane osoby: dyrektor, opiekunowie danej grupy

Czas trwania: 1- 2 spotkania przed rozpoczęciem uczęszczania

 

• FAZA WŁAŚCIWA – budowanie zaufania

• Opcjonalne spotkania adaptacyjno – integracyjne w sali/ogrodzie (sierpień/wrzesień) zorganizowane przez opiekunów z obecnością rodziców i dzieci

• Jeśli rodzic czuje potrzebę wejścia z dzieckiem do sali opiekun daje taką możliwość
• Dziecko oswaja się z otoczeniem
• Opiekun nawiązuje relację poprzez zabawę, rozmowę, kontakt fizyczny, przytulenie, gdy dziecko tego potrzebuje

Zaangażowane osoby: opiekun, rodzic, dziecko

Czas trwania: 3-5 dni

 

• Opiekun pociesza dziecko w razie potrzeby
• Włączanie dziecka w rutynę grupy(posiłek, mycie rąk)
• Regularna informacja zwrotna dla rodziców

Zaangażowane osoby: opiekun, rodzic, dziecko

Czas trwania: 5-10 dni

• Czas pobytu dziecka jest stopniowo wydłużany
• W razie trudności istnieje możliwość kroku wstecz
• Stała komunikacja z rodzicami o postępach w przebiegu adaptacji

Zaangażowane osoby: wszyscy opiekunowie, rodzic, dziecko

Czas trwania: do 4 tygodni dni

Wskaźnikiem zakończenia adaptacji są:

1. Relacja z opiekunem – dziecko swobodnie inicjuje kontakt, pozwala się wziąć na ręce, szuka wsparcia u opiekuna, gdy odczuwa dyskomfort
2. Bezpieczne rozstania – po pożegnaniu z rodzicem dziecko nie przejawia długotrwałego lub intensywnego stresu ( krótkotrwały płacz jest akceptowalny)
3. Skuteczne ukojenie – opiekun potrafi uspokoić dziecko, stosując znane dziecku metody (kołysanie, przytulanie, piosenki)
4. Aktywna eksploracja – dziecko samodzielnie się bawi, interesuje otoczeniem, nawiązuje kontakt z rówieśnikami i innymi opiekunkami
5. Utrzymanie rytmu dnia – dziecko uczestniczy w głównych elementach harmonogramu (posiłki, drzemka)

 

 

Rola rodzica/opiekuna prawnego:

• Dostępność – aktualny numer telefonu w dokumentacji, w nagłych przypadkach przyjazd do żłobka
• Sygnalizacja emocji – opowiadanie dziecku co się wydarzy ( „Teraz wychodzę do pracy, wrócę po obiedzie”)
• Zachowanie spokoju – pewność siebie, zdecydowanie i konsekwencja pomogą dziecku poczuć się bezpiecznie
• Korzystanie z informacji zwrotnej – krótkie, dłuższe rozmowy z opiekunkami, dyrektorem ( w razie potrzeby)